پنج شنبه, 30 شهریور 1396

آشنایی با گمیشان

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

شهرستان گمیشان در فاصله 45 کیلومتری از مرکز استان گلستان است دارای 63447 نفر جمعیت و مساحت 00/1285 کیلومتر مربع می باشد . نام محلی شهر کمیش دپه از واژه ترکمنی کُمیش‌ دَفه گرفته شده و به معنی «تپه نقره‌ای» است. این شهر یکی از قدیمی ترین شهرهای ترکمن نشین شمال ایران می باشد که پیشینه تاریخی کهنی دارد. 100% جمعیت شهر را ترکمن ها تشکیل می دهند.

سوابق تاریخی
منطقه ای که کمیش‌ دپه در آن پدید آمده از زمان اشکانیان تا دوران اخیر تامین کننده بخشی از نیازهای قاره اروپا بوده است .و به شواهد برخی از متون تاریخی رودخانه گرگان از طریق کمیش‌ دپه به دریای خزر وارد می شده است . مسیر قدیمی رودخانه گرگان در لبه جنوبی تپه " کوره سو " معروف به " کهنه گرگان " و ادامه آن به بنام " پرسی آقن " از وسط کمیش‌ دپه گذشته و به دریای خزر می ریزد .
کمیش‌ دپه در اوج شکوفایی جزیره آبسکون ، انتهای راه خاکی و آغاز راه آبی جاده ابریشم در قسمت آسیایی بوده است . در این اواخر نیز ناوداران ( کشتیهای چوبی بزرگ بادبانی ) کمیش‌ دپه با مراو ده کالای تجاری با دنیای خارج ادامه دهندگان راه آبسکونیان بوده اند و مردم آن با شهر های ساحلی شمال کشور از جمله بندر گز ، بندر انزلی و از طرف شرق با شهرهای استر آباد و جرجان و در آنسوی مرز با بنادر حسنقلی ، چلکن ، حاجی طرخان ، باکو مراوده داشته و داد و ستد میکردند . ( هنوز آثار خرابه های تاسیسات به نام گمرک خانه در ۲ کیلومتری غرب کمیش‌ دپه موجود می باشد )بطور کلی کمیش‌ دپه در تاریخ معاصر ایران نامی آشنا برای مردم ایران و شوروی سابق بوده است .
محمد علی قورخانچی صولت نظام به سال ۱۳۲۰ ه.ق در گزارش خود چنین می نویسد : طایفه جعفر بای ساکن کمیش‌ دپه از حیث پاکی و تمیزی و ثروت نخستین طایفه یموت است ... از حیث میل و لباس خیلی خوبند و همه صبحها خودشان را با صابونهای معطر شسته و در زمستانها با گالش و پوتین و نیم پالتو راه می روند ...... بازارشان رواجی دارد و همه قسم اقمشه روسی ، خرازی و سماور و ظروف حاجی طرخان و قند و چای به فروش می رسد . و همچنین در سفر نامه رضا خان به مازندران راجع به کمیش‌ دپه می نویسد .... میان اهالی گدایی و سئوال عیب است . در این قریه هیچ گدایی دیده نمی شود .
قبل از شکل گیری کمیش‌ دپه به شکل امروزی حد اقل سه اثر مهم که قدمت آنها به قبل از اسلام می رسند در نزدیکی آن شهر وجود دارند که در بوجود آمدن شهر مخصوصا دیوار دفاعی بی تاثیر نبودند . از آن جمله به آثار کمیش‌ دپه جیک ، تپه کوره سو ( دوره تاریخی اسلامی ) و دیوار دفاعی گرگان ( قزل آلانگ ) مربوط به دوره ( پارت و ساسانی ) اشاره نمود .
در خصوص شکلگیری کمیش‌ دپه به شکل امروزی حرف و حدیث فراوان است ، آنچه ازقراین وشواهد بر می آید اینکه کمیش‌ دپه به سال ۱۲۳۰ ه.ق در محل کنونی برقرار بوده است . بنا بر اظهارات آقای ستوده در جلد پنجم کتاب از آستارا تا آستارباد آمده است که موراویو در سال ۱۲۳۰ ه.ق به گموش تپه آمده و با مردم گموش تپه (کمیش‌ دپه) راجع به جزیره آبسکون سوالاتی کرده است.در کتاب تاریخ گرگان راجع به کمیش‌ دپه آمده است .... ، که محمد علی شاه قاجار در سال ۱۹۱۱ میلادی مصادف با ۱۳۳۰ ه.ق از طریق راه آبی از خاک روسیه در خاک گمش تپه پیاده شده و دست به اقداماتی زده است.در همان سالها گمرک گمش تپه دایر بوده و در سال ۱۳۳۴ ه.ق در زمان جنگ جهانی اول بسته شده است . همچنین قدمت تاسیس و سوابق ادارات مختلف از جمله تاسیس شهرداری انرا به سال ۱۲۷۳ ه.ق و یا به قولی به ۱۳۰۹ ه.ش و تاسیس اداره فرهنگ را به سال ۱۳۰۴ ه.ش می دانند . به هر حال قدمت کمیش‌ دپه به شکل امروزی به زمان قاجار و پهلوی اول می رسد.
صنایع دستی شهرستان گمیشان عمدتا  تولید قالیچه ، قالی ، گلیم ، نمد ، پشتی ، روسری ترکمنی ، جاجیم ، فرش های دستباف و زیورآلات می باشد که علاوه بر ایجاد اشتغال برای زنان و دختران ترکمن نقش مهمی در صادرات کشور دارد. بسیاری از اراضی این منطقه بدلیل شوری آب و خاک و خشکسالی به صورت بلاستفاده و لم یزرع می باشد و اراضی قابل کشت عمدتا به گندم ، جو و پنبه اختصاص دارد. دامپروری با وجود بیش از 130000 انواع دام علاوه بر ایجاد اشتغال ، فرآورده های لبنی این شهرستان را فراهم می نماید . وجود آبزیان گوناگون و بالاخص حیات ماهیان خاویاری و پره و کشت و پرورش میگو را فراهم آورده که از سال 1390 صادرات میگو به کشورهای خارجی با برند شهرستان گمیشان آغاز شده و با سرمایه گذاری و بهره برداری صحیح  می توان علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی صادرات این محصول را نیز توسعه داد. از مناطق گردشگری و باستانی این شهرستان می توان تالاب گمیشان ، گل افشان قارن یارق و نفتلیجه ، بافت قدیم شهر گمیشان ، موزه مردم شناسی ،  دیوار تاریخی گرگان و قیزلر قلعه را نام برد. بازار هفتگی سیمین شهر روز شنبه برگزار می گردد و در گمیشان چهارشنبه هرهفته بازار برپا می باشد.

به اشتراک بگذارید

آرشیو

روز :  
ماه :  
سال :